Urlop ojcowski

Urlop ojcowski wprowadzono w 2008 roku jako zupełnie nową, nieznaną wcześniej polskiemu prawu instytucję. Jest to uprawnienie zarezerwowane wyłącznie dla pracowników ojców niezależnie od innych uprawnień rodzicielskich.

Ojciec nie może zrzec się tego uprawnienia na korzyść matki – skorzystać z niego może wyłącznie mężczyzna. Maksymalny wymiar urlopu ojcowskiego to dwa tygodnie (może być podzielone na 2 tygodniowe urlopy), a z uprawnienia może skorzystać zarówno ojciec biologiczny jak i adopcyjny, który przedstawi postanowienie sądu o przysposobieniu dziecka. Urlop ojcowski przysługuje do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia lub w przypadku adopcji do upływu 24 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia.

Urlopu ojcowskiego udziela się na wniosek pracownika składany na minimum 7 dni przez planowaną datą jego rozpoczęcia, a pracodawca jest zobowiązany wniosek ten uwzględnić. Do wniosku należy dołączyć skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, co nie wynika wprost z przepisów kodeksu pracy, a z ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego z tytułu choroby i macierzyństwa, bowiem za urlop ojcowski przysługuje pracownikowi zasiłek macierzyński. Najwcześniej urlop ojcowski można rozpocząć w dniu narodzin dziecka, bo choć ustawodawca nie mówi o tym wprost, to fakt, iż wniosek może złożyć „ojciec wychowujący dziecko” narzuca takie rozumienie. Długość tego urlopu nie różnicuje się ze względu na liczbę dzieci urodzonych przy jednym porodzie, tak jak w przypadku urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego macierzyńskiego. Bez względu na ilość urodzonych dzieci, wymiar ten to dwa tygodnie.

Urlop ojcowski może wpływać na planowany wcześniej urlop wypoczynkowy, dlatego też na wniosek pracownika pracodawca musi udzielić podwładnemu urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po ojcowskim oraz jeżeli urlop ojcowski pokrywa się z urlopem wypoczynkowym, ten drugi musi zostać udzielony pracownikowi w innym terminie.

Co ciekawe, warto tutaj wspomnieć o tym, iż urlop ojcowski nie przysługuje osobom zatrudnionym w służbach mundurowych, ponieważ podlegają oni stosunkowi służbowemu a nie pracy. Żołnierze zawodowi i inne służby mundurowe mają prawo do pozostałych uprawnień rodzicielskich, ale nie do urlopu ojcowskiego.

Podsumowując:

  • wymiar urlopu to 2 tygodnie. Można z niego skorzystać w dwóch tygodniowych częściach lub jednorazowo.
  • przysługuje do momentu ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia
  • wniosek należy złożyć najpóźniej na 7 dni przed początkiem urlopu ojcowskiego
  • wynagrodzenie podczas urlopu to zasiłek macierzyński, czyli 100% podstawy wynagrodzenia ze średniej z ostatnich 12 miesięcy.